دلایل و درمان سرگیجه

اگر در زمان ایستادن احساس سبکی سر دارید، موقعیت خود را تغییر دهید. مقدار زیادی مایعات بنوشید تا از کم آبی بدن جلوگیری کنید. کم آبی احساس سبکی سر را تشدید می کند.

سرگیجه اصطلاحی برای توصیف احساس غش یا سبکی سر تا احساس ضعف و ناپایدار بودن است. سرگیجه ای که سبب شود احساس کنید که شما یا محیط اطرافتان می چرخد یا در حال حرکت است را سرگیجه دورانی (Vertigo) گویند.

سرگیجه یکی از شایع ترین علل مراجعه افراد بزرگسال به پزشک است. اگرچه سرگیجه مکرر یا مداوم می تواند شما را از کار کردن باز دارد اما سرگیجه به ندرت نشان دهنده یک بیماری جدی و تهدید کننده حیات است. درمان سرگیجه به علت و علائم شما بستگی دارد اما معمولاً موثر است.
 
نشانه ها
سرگیجه معمولاً می تواند به طور خاص به صورت یکی از احساسات زیر بیان شود:

•    احساس کاذب حرکت یا چرخش (Vertigo یا سرگیجه دورانی)
•    سبکی سر یا احساس غش
•    از دست دادن تعادل یا عدم تعادل
•    سایر احساسات مانند شناور بودن یا سنگینی سر

تعدادی از بیماری های زمینه ای می توانند سبب بروز این مشکلات شوند. برخی از این بیماری ها سبب بروز اختلال در سیگنال هایی می شوند که توسط مغز از یک یا تعداد بیشتری از سیستم های حسی دریافت می شوند:

•    چشم ها، که به شما کمک می کند تا محل قرارگیری بدن در فضا و چگونگی حرکت آن را تعیین کنید.
•    اعصاب حسی، که پیام هایی را درباره حرکات و حالات بدن به مغز می فرستند.
•    گوش داخلی، که دارای حسگرهایی است که به تشخیص ثقل و حرکت عقب و  جلو کمک می کند.
 
علت

محرک های خاص، مانند فعالیت ها یا موقعیت های خاص ممکن است سرنخ هایی برای تشخیص علت زمینه ای سرگیجه فراهم کنند. طول مدت سرگیجه و هرنوع علائم دیگری که شما احساس می کنید می تواند در تشخیص علت دقیق کمک کننده باشد.

سرگیجه دورانی (Vertigo)    

سرگیجه دورانی معمولاً نتیجه یک تغییر ناگهانی یا موقتی است که در فعالیت ساختارهای تعادل در گوش داخلی (سیستم دهلیزی) یا در اتصالات ساختارهای تعادل در مغز روی می دهد. این اتصالات حرکت و تغییرات در وضعیت سر را حس می‌کنند. بلند شدن از حالت نشسته یا حرکت سبب بدتر شدن این حالت می‌شود. برخی اوقات سرگیجه دورانی آنچنان شدید است که سبب بروز تهوع، استفراغ و عدم تعادل می‌شود. اما، این مشکل به مدت طولانی ادامه نمی یابد. طی مدت چند هفته بدن معمولاً نسبت به آنچه سبب بروز سرگیجه بوده است، سازگار می شود.    

علل سرگیجه دورانی عبارتند از:    

•    سرگیجه وضعیتی خوش خیم حمله ای (BPPV). BPPV  سبب بروز سرگیجه دورانی شدید و کوتاه مدت، بلافاصله به دنبال تغییر وضعیت سر شده و اغلب زمانی روی می دهد که شما در بستر می‌چرخید یا صبح از خواب بلند می‌شوید. BPPV  شایع ترین علت سرگیجه دورانی می باشد.   
 
•    التهاب گوش داخلی. علائم و نشانه‌های التهاب گوش داخلی(التهاب حاد عصب دهلیزی) شامل شروع ناگهانی سرگیجه دورانی به صورت مداوم و شدید که ممکن است چند روز طول کشیده و همراه تهوع، استفراغ و عدم تعادل باشد. این علائم ممکن است شدید بوده و منجر شود شما در بستر بمانید. زمانی که این علائم با از دست دادن ناگهانی شنوایی همراه باشد، این حالت را التهاب لابیرنت می‌نامند. خوشبختانه، التهاب عصب دهلیزی عموماً فروکش کرده و به خودی خود از بین می‌رود.  
  
•    بیماری منییر (Meniere’s disease). در این بیماری مایع بسیار زیادی در گوش داخلی جمع می‌شود. این بیماری با حمله‌های ناگهانی سرگیجه دورانی مشخص می‌شود که تا چند ساعت طول کشیده و با کاهش شنوایی، صدای زنگ در گوش و احساس پری در گوش مبتلا همراه است.    

•    میگرن وستیبولار (Vestibular migraine). میگرن بیشتر از یک بیماری سردرد است. همانطور که برخی افراد همراه با میگرن aura(شامل اختلالات بینایی، تاری دید و یا دیدن نوارهای ضربان دار و چشمک زن و یا خطوط زیگزاگی) را تجربه می کنند، سایر بیماران ممکن است سرگیجه دورانی یا سایر انواع سرگیجه را حتی زمانی که سردرد شدید ندارند، تجربه کنند. سرگیجه دورانی ممکن است چند ساعت یا چند روز طول کشیده و ممکن است با سردرد و همچنین حساسیت به نور و صدا مرتبط باشد.

•    نوروم‌آکوستیک. نوروم آکوستیک یک تومور خوش خیم است که بر روی عصب دهلیزی به وجود می‌آید. این عصب رابط گوش داخلی با مغز شما است. علائم نوروم آکوستیک معمولاً شامل از بین رفتن تدریجی شنوایی و وزوز گوش در یک طرف است که با سرگیجه و عدم تعادل همراه می ‌باشد.   
 
•    سایر علل. به ندرت ممکن ‌است سرگیجه دورانی، نشانه‌ یک مشکل عصبی جدی مانند سکته مغزی، خونریزی مغزی یا مولتیپل اسکلروز(ام اس) باشد. در این موارد، معمولاً سایر علائم عصبی مانند دوبینی، اختلال تکلم، ضعف یا کرختی صورت، عدم هماهنگی اندام ها یا مشکلات شدید تعادل نیز وجود دارد.  

احساس غش     

سرگیجه ممکن است سبب احساس غش و سبکی سر بدون از دست دادن هوشیاری شود. برخی اوقات تهوع، پوست رنگ پریده با احساس غش همراه است. علل این نوع سرگیجه عبارتند از:    

•    کاهش فشارخون (هیپوتانسیون ارتوستاتیک). کاهش قابل توجه فشارخون سیستولی(عدد بالایی فشارخون) ممکن است منجر به بروز سبکی سر یا احساس غش شود. این حالت ممکن است به علت نشستن یا ایستادن بسیار سریع به وجود آید.    

•    برون ده ناکافی خون از قلب. برخی شرایط خاص مانند بیماری های مختلف عضله قلب (کاردیومیوپاتی)، ریتم غیرطبیعی قلب (آریتمی) یا کاهش حجم خون ممکن است سبب جریان یافتن ناکافی خون از قلب شود.

از دست دادن تعادل (عدم تعادل)

عدم تعادل به معنای از دست دادن تعادل یا احساس بی‌ثباتی به هنگام راه رفتن است. علل این حالت عبارت است از:     

•    مشکلات گوش داخلی (دهلیزی). ناهنجاری‌های گوش داخلی ممکن است سبب شود ضمن راه رفتن به ویژه در تاریکی احساس بی ثباتی ایجاد شود.    

•    اختلالات حسی. ضعف بینایی و آسیب عصبی در پاها (نوروپاتی محیطی) در سالمندان شایع است و منجر به اختلال در حفظ تعادل می شود.    

•    مشکلات مفصلی و عضلانی. ضعف عضلانی و استئوآرتریت(نوعی آرتریت که مفاصل را گرفتار می‌کند) اگر مفاصلی را گرفتار کند که وزن بدن را تحمل می‌کنند، ممکن ‌است در از دست دادن تعادل مؤثر باشد.

•    بیماری‌های عصبی.  اختلالات عصبی مختلف ممکن است سبب از بین رفتن تدریجی تعادل شوند، از جمله بیماری پارکینسون و آتاکسی مخچه ای.    

•    داروها. از دست رفتن تعادل ممکن است عارضه‌ جانبی بعضی از داروها از جمله داروهای ضد‌تشنج، آرام بخش‌ها و مسکن‌ها باشد.

سایر احساسات مرتبط با سرگیجه مانند شناور بودن، شنا کردن یا سنگینی سر

برخی علل این نوع احساسات عبارتند از:

•    داروها. داروهای کاهنده فشارخون اگر فشارخون را بیش از حد کاهش دهند، ممکن است سبب غش شوند. داروهای دیگری نیز ممکن است سبب احساس سرگیجه شوند که بعد از قطع مصرف دارو، مشکل برطرف می گردد.

•    اختلالات گوش داخلی. برخی اختلالات گوش داخلی می توانند سبب سرگیجه های مداومی شوند که حالت دورانی ندارند.

•    اختلالات اضطرابی. اختلالات اضطرابی مانند حملات پانیک(هراس) و ترس از ترک خانه یا بودن در مکان های بزرگ و فضاهای باز ممکن است سبب سرگیجه شوند. گاهی اوقات اختلال دهلیزی ممکن است سبب بروز علائم شود اما اضطراب سبب می شود که حتی بعد از رفع مشکل گوش داخلی سرگیجه همچنان ادامه یابد.

•    سطوح پایین آهن (کم خونی). درصورتیکه به کم خونی مبتلا باشید سایر علائمی که ممکن است همراه با سرگیجه روی دهد شامل خستگی، ضعف و پوست رنگ پریده است.

•    قندخون پایین (هیپوگلایسمی). این وضعیت به طور کلی در افراد مبتلا به دیابت که انسولین تزریق می کنند روی می دهد. سرگیجه ممکن است با تعریق و گیجی همراه باشد.

•    عفونت گوش. گاهی اوقات، عفونت گوش می تواند سبب سرگیجه شود. این نوع سرگیجه با درمان عفونت برطرف می شود.

•    گرما و کم آبی. اگر شما در آب و هوای گرم فعالیت کنید یا به اندازه کافی آب ننوشید، ممکن است احساس سرگیجه داشته باشید. این امر به ویژه زمانی مشاهده می شود که شما داروهای قلبی خاصی را دریافت نمایید. استراحت در یک مکان خنک و نوشیدن آب یا یک نوشیدنی ورزشی به برطرف شدن سرگیجه کمک می کند.

•    سرگیجه مزمن ذهنی یا درونی. این حالت یک سندرم بالینی است که توسط سرگیجه مداوم غیراختصاصی که علت پزشکی آشکار ندارد، مشخص می شود. سرگیجه مزمن ذهنی با افزایش حساسیت به حرکت در ارتباط است.

عوامل خطر
عواملی که ممکن است خطر سرگیجه را افزایش دهند، عبارتند از:

•    سن. افراد مسن تر از 65 سال بیشتر در معرض ابتلا به بیماری هایی هستند که سبب سرگیجه می شوند. همچنین احتمال دریافت داروهایی که سبب سرگیجه می شوند نیز در این افراد بیشتر است.

•    دریافت برخی داروها. برخی داروها مانند داروهای کاهنده فشارخون، داروهای ضد تشنج، مسکن ها  و آرامبخش ها ممکن است سبب سرگیجه شوند.

•    اگر شما در گذشته سرگیجه داشته اید، احتمال ابتلای شما به سرگیجه در آینده بیشتر است.
 
عوارض
سرگیجه می تواند خطر سقوط و جراحت را افزایش دهد. سرگیجه در زمان رانندگی یا کار با ماشین آلات سنگین احتمال تصادف را افزایش می دهد.

آمادگی برای ویزیت پزشک
پزشک خانوادگی شما یا پزشک عمومی احتمالاً قادر به تشخیص و درمان علت سرگیجه شما است. با این حال، در برخی موارد ممکن است شما به متخصص گوش، حلق و بینی(ENT) یا متخصص مغز و اعصاب ارجاع داده شوید.

از آنجاکه زمان ملاقات با پزشک کوتاه است، بهتر است که برای این ملاقات آماده باشید. در اینجا اطلاعاتی وجود دارد که به شما در آماده شدن برای ملاقات با پزشک کمک می کند.

اقداماتی که شما می توانید انجام دهید:

•    قبل از ملاقات با پزشک از هرگونه محدودیت مطلع شوید. در صورت نیاز به انجام آزمایش ممکن است پزشک در مورد مصرف داروها در شب قبل از آزمایش و رژیم غذایی در روز آزمایش دستورالعمل خاصی به شما دهد.

•    حالات خود را در زمان سرگیجه به خوبی توصیف کنید. آیا احساس می کنید که اتاق می چرخد یا شما در اتاق می چرخید؟ آیا احساس می کنید که ممکن است بیهوش شوید؟ توصیفات شما از این علائم به تشخیص بیماری توسط پزشک کمک می کند.

•    هر نوع بیماری و علائم خود را حتی اگر بی ارتباط به سرگیجه شما به نظر می رسد، یادداشت کنید. به عنوان مثال، اگر اخیراً احساس افسردگی یا اضطراب می کنید، به پزشک اطلاع دهید.

•    اطلاعات شخصی مهم مانند هر گونه استرس یا تغییراتی که اخیراً در زندگی شما روی داده است را یادداشت کنید.

•    لیستی از تمام داروها، ویتامین ها یا مکمل هایی که دریافت می کنید، تهیه کنید.

•    سوالات خود را بنویسید. زمان ملاقات با پزشک محدود است بنابراین تهیه یک لیست از سوالات به شما در استفاده از زمان کمک می کند. در مورد سرگیجه برخی سوالات اساسی که می توانید از پزشک بپرسید، عبارتند از:

•    علت احتمالی علائم من چیست؟
•    آیا علل دیگری برای علائم من وجود دارد؟
•    نیاز به انجام چه نوع آزمایشاتی دارم؟
•    این مشکل موقتی است یا طولانی مدت؟
•    آیا این امکان وجود دارد که علائم من بدون درمان برطرف شوند؟
•    چه گزینه های درمانی ممکن است کمک کننده باشند؟
•    من به بیماری های دیگری نیز مبتلا هستم. چگونه می توانم این شرایط را مدیریت کنم؟
•    چه محدودیت هایی را باید رعایت کنم؟ به عنوان مثال، آیا می توانم رانندگی کنم؟
•    آیا من باید به یک پزشک متخصص مراجعه کنم؟
•    آیا جایگزینی برای داروهای تجویزی شما وجود دارد؟
•    آیا بروشور یا مطالب چاپ شده ای وجود دارد که من بتوانم با خود به خانه ببرم؟ چه وب سایت هایی را پیشنهاد می کنید؟

چه انتظاری از پزشک دارید؟

به احتمال زیاد پزشک سوالاتی در مورد سرگیجه از شما خواهد پرسید. سوالاتی که ممکن است پزشک بپرسد، عبارتند از:

•    آیا سرگیجه شما مداوم است یا به صورت دوره ای روی می دهد؟
•    اگر سرگیجه شما به صورت دوره ای بروز می کند، هر دوره چه مدت طول می کشد؟
•    چه چیز سبب شروع سرگیجه می شود؟
•    در زمان سرگیجه احساس می کنید اتاق می چرخد یا احساس می کنید حرکت می کنید؟
•    در زمان سرگیجه احساس غش یا سبکی سر دارید؟
•    آیا سرگیجه سبب از دست دادن تعادل شما می شود؟
•    آیا علائم شما با شنیدن صدای زنگ یا احساس پری در گوش (وزوز گوش) یا اختلال شنوایی همراه است؟
•    آیا به تاری دید مبتلا شده اید؟
•    آیا با حرکت دادن سر، سرگیجه شما بدتر می شود؟
•    چه داروها، ویتامین ها یا مکمل هایی استفاده می کنید؟

پزشک با توجه به نوع سرگیجه شما، بررسی سابقه پزشکی و داروهای مصرفی، انجام آزمایشات فیزیکی و دستور انجام آزمایشات بیشتر علت سرگیجه شما را مشخص می کند.

در این زمان شما چه کاری می توانید انجام دهید؟
اگر در زمان ایستادن احساس سبکی سر دارید، موقعیت خود را تغییر دهید. مقدار زیادی مایعات بنوشید تا از کم آبی بدن جلوگیری کنید. کم آبی احساس سبکی سر را تشدید می کند.

اگر شما در زمان رانندگی سرگیجه دارید، از دوستان، خانواده یا همکارانتان کمک بگیرید یا از حمل و نقل عمومی استفاده کنید.
 
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت تجربه‌ هر نوع سرگیجه غیرقابل توجیه، عودکننده یا شدید به پزشک مراجعه کنید.
در صورت تجربه‌ سرگیجه شدید یا Vertigo همراه با هریک از حالات زیر به درمانگاه اورژانس مراجعه کنید:

•    صدمه‌ شدید سر
•     سردرد جدید، متفاوت یا شدید
•    تب بالاتر از ۳۸.۳ درجه
•    سفت شدن شدید گردن
•    تاری دید
•    از دست دادن ناگهانی شنوایی
•    اختلال در تکلم
•    ضعف دست یا پا
•     از دست دادن هوشیاری
•    سقوط یا دشواری در راه رفتن
•    درد ‌قفسه‌ ‌‌سینه یا تندی یا کندی سرعت تپش قلب
 
آزمایش های تشخیصی

آزمایشاتی که ممکن است پزشک برای تشخیص بیماری انجام دهد، عبارتند از:

•    آزمایش حرکت چشم: پزشک ممکن است زمانی که شما به یک شیء متحرک نگاه می کنید، چشم شما را مورد بررسی قرار دهد. همچنین ممکن هنگامی که آب سرد و گرم در زمان های مختلف در داخل کانال گوش شما قرار دارد، حرکات چشم شما مورد ارزیابی قرار گیرد.

•    آزمایش: با این آزمایش مشخص می شود که کدام نواحی از سیستم تعادلی شما مختل شده است.

•    آزمایش: در طی این آزمایش شما بر روی یک صندلی که توسط کامپیوتر کنترل می شود نشسته و به آرامی به صورت دایره وار حرکت می کنید. در سرعت های بالاتر، این صندلی به جلو و عقب حرکت می کند.

در برخی موارد، نیاز به انجام MRI است. در این روش تصاویری متقاطع از سر و بدن شما گرفته می شود. پزشک از این تصاویر برای شناسایی و تشخیص طیف گسترده ای از اختلالات استفاده می کند. MRI برای شناسایی اختلالات مرتبط با مغز که ممکن است سبب بروز سرگیجه دورانی شوند مانند به کار می رود.

حتی اگر علتی برای سرگیجه شما یافت نشود یا اگر سرگیجه مداوم باشد، تجویز دارو و سایر درمان ها ممکن است در کنترل علائم شما موثر باشند.
 
درمان دارویی

•     BPPV. درمان BPPV یک روش ساده است که طی آن پزشک مانورهایی برای طرز قرار گرفتن سر انجام می دهد. این روش معمولاً بعد از یک یا دو بار درمان موثر است.

•    بیماری های گوش داخلی. ورزش هایی وجود دارد که شما از یک متخصص کاردرمانی فرا گرفته و در منزل انجام می دهید. به منظور درمان سریع تهوع و سرگیجه ممکن است پزشک داروهایی مانند meclizine یا diazepam را برای شما تجویز کند یا مصرف dimenhydrinate را توصیه نماید که یک داروی بدون نسخه است. مصرف کوتاه مدت کورتیکواستروئیدها نیز ممکن است در بهبود عملکرد دهلیز موثر باشد.

•    بیماری منییر. درمان بیماری منییر شامل کاهش احتباس آب در بدن از طریق مصرف داروهای مدر(دیورتیک) و پیروی از یک رژیم غذایی با مقدار نمک کم می باشد. ممکن است جراحی نیز توصیه شود.

•    میگرن وستیبولار. به منظور مقابله با سرگیجه دورانی که مرتبط با میگرن وستیبولار است، پزشک احتمالاً تلاش می کند عواملی را که سبب شروع حملات شما می شوند، تعیین کرده و به رژیم غذایی، استرس، خواب و ورزش توجه کند. برخی داروها ممکن است در پیشگیری از میگرن وستیبولار موثر باشند یا به رفع تهوع و استفراغ کمک کنند. همچنین ممکن است به منظور کاهش حساسیت سیستم تعادلی شما نسبت به حرکت کردن ورزش های خاصی به شما آموزش داده شود.

•    اختلالات اضطرابی. پزشک ممکن است به منظور مقابله با اضطراب و مدیریت سرگیجه مصرف دارو و روان درمانی را به تنهایی یا همراه با هم توصیه نماید.
 
تغییر شیوه زندگی

در صورت ابتلاء به سرگیجه، به نکات زیر توجه کنید:

•    سرگیجه ممکن است سبب از دست دادن تعادل شود که خطر سقوط و جراحت جدی را به دنبال دارد.
•    از حرکت کردن به صورت ناگهانی بپرهیزید.
•    به آرامی بلند شوید.
•    زمانی که احساس سرگیجه دارید فوراً بنشینید یا دراز بکشید.
•    اگر سرگیجه های مکرر دارید از رانندگی یا کار با ماشین آلات سنگین خودداری کنید.
•    اگر شب از رختخواب بیرون می آیید، از روشنایی مناسب در پله ها و محلی که راه می روید، استفاده کنید.
•    در صورت لزوم با استفاده از عصا راه بروید.
•    از مصرف کافئین، الکل و تنباکو بپرهیزید. مصرف بیش از حد این مواد سبب تشدید علائم شما می شود.

۲۰ راهکار برای افزایش اعتماد به نفس

اشخاصی که اعتماد به نفس بالایی دارند خود و دیگران را تشویق به انجام کارهای خوب کرده و برای خوب بودن و شناخت دیگران به عنوان انسان‌های خوب تلاش می‌کنند.

برنا: اشخاصی که اعتماد به نفس بالایی دارند، ارزش خود را برای دوست داشتن دیگران و مورد علاقه واقع شدن از سوی آنان حفظ می‌کنند. خود را شایسته توجه دانسته و دیگران را نیز مورد توجه قرار می‌دهند. حرف‌های دیگران را می‌شنوند. ارزش خود را برای شناخت خود و اطرافیان حفظ می‌کنند. 

خود و دیگران را تشویق به انجام کارهای خوب کرده و برای خوب بودن و شناخت دیگران به عنوان انسان‌های خوب تلاش می‌کنند. آنچه در ادامه می‌خوانید راهکارهایی برای افزایش اعتماد به نفس است که حجت الاسلام مهدی گرجی آن را بیان نموده است: 

۱ -در مقابل آینه بایستید و از خود تعریف کنید: این کار در کسب اعتماد به نفس، بسیار مؤثر است. هر روز صبح چند دقیقه این کار را انجام دهید. سعی کنید هنگام نگاه کردن در آینه به موارد مثبت چهره خود نگاه کرده و از آن تعریف کنید. 

۲- در حال زندگی کنید: اگر در حال زندگی کنید و تمام انرژی خود را متوجه زندگی در لحظه نمایید، فردای شما هم تضمین خواهد شد. چرا که فردای شما محصول عملکرد صحیح امروز شما است. اگر عمر خود را در حسرت دیروز با نگرانی فردا سپری کنید، لحظه‌ها را از دست خواهید داد و این به معنی از دست دادن فردا نیز می‌باشد. 

۳- دست دادن خودرا محکمتر کنید: به اصطلاح شل و وارفته دست ندهید، به خصوص اگر نظامی هستید، محکم و قدرتمند دست بدهید و همچنین گرم و صمیمانه. 

۴- به موفقیت‌های خود نگاهی بیندازید: از موفقیت‌هایی که تاکنون داشته‌اید، برای خود لیست تهیه کرده و همراه خود داشته باشید و هرگاه احساس عدم اعتماد به نفس کردید، نگاهی به آن بیندازید. 

۵- به خودتان تبریک بگویید: حتی از گفتن جمله‌هایی مانند شب بخیر و دوستت دارم به خود امتناع نورزید. حتی برای خود جشن تولد بگیرید و در کل به خودتان برسید. 

۶- نیروی نگاه خود را تقویت نمایید: 
افراد نظامی به خصوص آن‌هایی که در شغل فرماندهی بوده‌اند ناخودآگاه نیروی قدرتمندی دارند، اگر می‌خواهید به این مرحله برسید، تمرین مؤثر زیر را انجام دهید: «ساچمه‌ای سیاه را در وسط سینی قرار دهید، و سعی کنید با نگاه خود از فاصله ۲ متری آن را حرکت دهید.» 

۷- همیشه با خود مبلغی پول داشته باشید: وجود مقداری پول در جیب و کیف شما، اعتماد به نفستان را زیاد می‌کند، تاکنون شما شاید این موضوع را بسیار تجربه کرده باشید. 

۸- مهم‌تر از همه نه گفتن را یاد بگیرید: بسیاری از افراد، قدرت نه گفتن را ندارند و این موارد برای آنان مشکل‌هایی ایجاد نموده است. اگر پیشنهاد یا درخواستی به شما می‌شود که میل ندارید آنرا بپذیرید، با قاطعیت اما با احترام بگویید نه. 

۹- فکر کنید که اعتماد به نفس بی‌نظیری دارید: هرگز این فکر را به خود راه ندهید که اعتماد به نفس ندارید، همیشه سعی کنید نسبت به خود فکرهای مثبت و والایی داشته باشید. اگر خودتان فکر کنید که اعتماد به نفس ندارید، چه‌طور انتظار دارید که دیگران فکر کنند که شما اعتماد به نفس دارید. فراموش نکنید که به هرچه فکر کنید، به سرتان می‌آید. اگر فکر کنید که کاری را نمی‌توانید انجام دهید به طور حتم نمی‌توایند. آنچه مهم است، فقط افکار شماست. 

۱۰- سرعت راه‌رفتن خود را بیشتر کنید: کسی که اعتماد به نفس دارد گام‌های مستحکم بر می‌دارد و هدفمند راه می‌رود. قوی، قدرتمند و پر انرژی باشید. 

۱۱- سر خود را بالا نگه دارید: این کار باعث می‌شود جریان خون از قلب به مغز (خون شریانی) و از مغز به قلب خون وریدی) به آسانی انجام پذیرد. حجم ریه‌ها افزایش یابد و در واحد زمان، اکسیژن بیشتری با خون مبادله شود. راه‌های هوایی از قبیل نای، نایژه‌ها، حلق وبینی تا حدودی در یک امتداد قرار گیرند و تنفس، راحت‌تر شود، میزان دید بیشتر شود، به برازندگی ظاهری شخص کمک کند و از همه مهم‌تر، اعتماد به نفس شخص را زیاد می‌کند. 

۱۲- با ترس خود روبه‌رو شوید: مطمئن باشید چیزی که از آن ترس دارید به آن بدی که شما فکر می‌کنید نیستند. روبه‌رو شدن با آنچه شما از آن می‌ترسید باعث افزایش اعتماد به نفس می‌شود. 

۱۳- صحبت کنید: اغلب اوقات در مورد یک موقعیت با یک شخص دچار توهماتی می‌شویم که درست نیستند، اگر شک و تردید و سؤالی برای شما پیش بیاید و آن را رفع نکنید، این شک و تردید روی رفتار شما تأثیر می‌گذارد. 

۱۴- مغلوب نشوید: چیز دیگری را انتخاب کنید. شما با یک تجربه ناموفق مغلوب نمی‌شوید، به این فکر کنید که آیا هیچکس قبل از موفقیت شکست نخورده است. تنها چیزی که احتیاج دارید یک راه متفاوت است. 

۱۵- عذر تراشی نکنید: شایع‌ترین بهانه‌ای که می‌تواند در برابر هر تغییر مثبتی آورده شود، این است که من ذاتاً این‌طور هستم یا من این‌طور بزرگ شده‌ام، خیر، عذر شما پذیرفته نیست. 

۱۶- مهارت‌های ارتباطی خود را گسترش دهید: در واقع خود باوری و اعتماد به نفس ریشه در ارتباط با دیگران دارد. داشتن ارتباط اجتماعی به افراد کمک می‌کند تا واقعیت‌هایی را در مورد خود بدانند. این افراد می‌آموزند که در درون اجتماع برخی از افراد توانایی‌های بیشتر از آن‌ها و برخی دیگر توانایی‌های کمتر از آن‌ها دارندو در واقع آن‌ها می‌آموزند که کم توان‌ترین افراد جامعه در همه ویژگی‌ها نیستند. 

۱۷- در اجتماع بودن را تمرین کنید: به فعالیت‌هایی ملحق گردید که همواره در ارتباط با دیگران باشید، مانند: باشگاه، کلاس‌های ورزشی، انجمن‌های دانشجویی و کلوپ‌های تفریحی، در این محیط‌ها همواره باید اجتماعی بوده و با مردم معاشرت کنید. پس از مدتی خواهید دید ارتباط با دیگران برایتان عادی و راحت می‌شود. 

۱۸- از طرد شدن نهراسید: یکی از عامل‌های اصلی در اعتماد به نفس پایین، ترس از عدم پذیرش (طرد شدن) است. آنچه را که فکر می‌کنید درست است انجام دهید. به یاد داشته باشید این انتظار اشتباهی است که بخواهیم همیشه مورد پذیرش و تأیید دیگران باشیم. 

۱۹- نگرش مثبت داشته باشید: سعی کنید به موفقیت‌ها و نکات قدرت خود فکر کنید. ترفند کار در این است که خود آگاه (تمرکز حواس به خود) نباشید. اعتماد به نفس پایین، تردید و دودلی هنگامی رخ می‌دهد که شما به عیوب و نقایص خود فکر می‌کنید. در عوض افکارتان را سراسر به شخصی که در حال گفت‌وگو هستید متمرکز گردانید. هم شما اضطراب خود را از خاطر خواهید برد و هم اینکه طرف مقابل از توجه شما خرسند و مشعوف خواهد شد. 

۲۰- توقعات خود را کاهش دهید: همیشه عالی بودن غیر ممکن است افرادی که می‌خواهند همیشه عالی باشند هیچ‌کاری را انجام نمی‌دهند.

بیلی روبین بالا نشانه چیست

رنگ تان زرد شده است و چشمانتان درخشش اولیه را ندارد، گاه ترس از یک بیماری مهم آنچنان در دل می افتد که رفتن به پزشک را به تعویق می اندازید و گاه انچنان این علائم برای تان بی اهمیت است که با عدم مراجعه به موقع سلامت خود را به خطر میاندازید. بالا رفتن مقدار بیلی روبین در خون شما می تواند عوارضی گاه جدی داشته باشد که بهتر است در صورت داشتن علائم حتما به پزشک مراجعه کنید و با دادن آزمایش سطح بیلی روبین خون تان را بسنجید.

بیلی روبین چیست؟
 بیلی روبین ماده ای است که از تجزیه «هم» موجود در هموگلوبین های قرمزپوست و عضلات، تشکیل می شود. «هم» نام ترکیبی در خون است که باعث تبادل اکسیژن می شود. وقتی عمر گلبولهای قرمز تمام میشود یا عضلات صدمه می بینند، هموگلوبین طی چندین مرحله ابتدا به بیلیوردین بعد به بیلی روبین تبدیل می شود؛ بیلیوردین ماده سمی نیست اما معلوم نیست که چرا بدن این ماده را به بیلی روبین که ماده سمی است تبدیل می کند که باید از بدن دفع شود. به طور معمول بیلی روبین از صفرا یا کلیهها دفع می شود که باعث تغییر رنگ در مدفوع شده و وارد روده می شود، البته بیلی روبین به دو جزء مستقیم و غیرمستقیم تقسیم می شود، بیلی روبینی که از همولیز (تخریب گلبولهای قرمز) تشکیل میشود، بیلی روبین غیرمستقیم نام دارد. بیلی روبین غیرمستقیم، محلول در چربی است و می تواند از لایههای چربی مغز نوزاد عبور کند و به مغز آسیب برساند. بیلی روبین مستقیم هم از ترکیب بیلی روبین غیرمستقیم به وسیله کبد تشکیل میشود. بیلی روبین مستقیم محلول در اب است که بعد از ورود به صفرا، به وسیله ترشحات کبد دفع می شود.

عوارض کم و زیاد شدن بیلی روبین
 بیلی روبین به دلایل زیادی بالا میرود. یکی از علتهای بالا رفتن بیلی روبین تخریب گلبولهای قرمز است. در حالت عادی عمر گلبولهای قرمز ۱۲۰ روز است اما زمانی که گلبولهای قرمز به یکباره تخریب می شوند، بیلی روبین هم به یکباره بالا میرود و مشکل ساز می شود. گلبولهای قرمز خون نوزاد بر اثر عدم تطابق بینRh خون مادر و نوزاد تخریب می شوند و درنتیجه بیلی روبین خون هم بالا میرود. از طرفی سد خونی مغزی نوزادان به طور کامل تشکیل نشده است و این بیلی روبین غیرمستقیم که محلول در چربی است با عبور از این سد و رسوب در گانگلیونهای ساقه مغز باعث عقب ماندگی ذهنی، فلج یا مشکلات دیگر مغزی در نوزاد می شود. بعد از تولد نوزاد، مقدار بیلی روبین خون او اندازه گیری میشود، در بدن هر کودکی مقداری بیلی روبین به صورت فیزیولوژیک وجود دارد که معمولا دفع می شود. اگر بیلی روبین نوزاد کم باشد تنها با قراردادن او زیر نور فلورسنت، دفع می شود اما اگر مقدار بیلی روبین موجود در خون او زیاد باشد، پزشکان خون نوزاد را از عروق ناحیه ناف تعویض می کنند. عدم تطابق Rh خون مادر و نوزاد با تزریق آنتی بادی قابل پیشگیری است. مادرانی که در بارداری اول دچار مشکل عدم تطابق Rh بودند، در بارداری دوم باید با پزشک مشورت کنند.

 شاید گلبول های قرمز مقصر باشند!
 افرادی که مشکلات خونی (مانند کمبود آنزیم G۶PD) دارند و یک آنزیم در خون شان کم است، با خوردن بعضی مواد غذایی مثل باقلا یا مصرف برخی داروها گلبولهای قرمز خون شان به طور ناگهانی دچار تخریب شده و هموگلوبین زیادی به خون شان می ریزد که محصول نهایی متابولیسم هموگلوبین، بیلی روبین فراوانی است که به درون خون میریزد و درنتیجه فرد دچار زردی می شود و ادرار فرد پررنگ می شود (رنگی شبیه رنگ چای)، از طرفی مقدار بیلی روبین بالا در چربی رسوب می کند و باعث زردی رنگ پوست و ملتهمه چشم می شود. سد خونی مغزی بعد از یک سالگی محکم شده و افزایش بیلی روبین باعث اسیب مغزی به انها نمی شود. افرادی که مبتلا به کمبود آنزیم G۶PD هستند، نمی توانند از تمام داروها استفاده کنند و باید قبل از مصرف هر دارویی پزشک را از بیماری خود آگاه کنند. مصرف برخی مواد غذایی مانند باقلا هم در این افراد باعث بالا رفتن بیلی روبین می شود.

به هپاتیت مبتلا شده اید؟
 مشکلات کبدی مانند هپاتیت ویروسی یا غیرویروسی یا هپاتیت های الکلی هم می توانند باعث بالا رفتن بیلی روبین در خون شوند. هر مشکلی که در سلولهای کبدی وجود داشته باشد و سلول ها نتوانند به درستی کارشان را انجام دهند و بیلی روبین را دفع کنند، باعث بالا رفتن و انباشته شدن بیلی روبین می شود. فردی که به علت مشکلات کبدی دچار افزایش بیلی روبین خون شده است رنگ پوستش زرد می شود و زردی در چشم و ادرارش هم دیده می شود. اگر مشکل اصلی کبد حل شود، بیمار درمان می شود و دوباره بیلی روبین به میزان طبیعی بازمی گردد.

ایراد از صفراست؟
 یکی دیگر از علل افزایش بیلی روبین انسداد مجاری صفرا داخل یا خارج کبدی است. مجاری داخل کبدی ممکن است به علتمصرف برخی داروها یا بعضی بیماریهای نادر انگلی در مجاری صفراوی داخل کبدی ایجاد انسداد کنند؛ سنگ یا تومور، مشکلات در پانکراسی یا لوزالمعده هم باعث انسداد صفرا می شوند. وقتی مجرای صفراوی بسته باشد صفرا نمی تواند از روده دفع شود و به داخل بدن بازمی گردد که باعث بیماری زردی یا یرقان می شود. بیماری زردی با علائم ظاهری، زردی پوست و چشمها همراه است. انسداد صفرا، مانع دفع شدن املاح صفراوی می شود
و خارش پوست را هم در بیمار به همراه دارد.

نکند تومور باشد؟ 
اگر بیمار همراه بازردی، درد هم داشته باشد، دچار انسداد مجرای صفراوی خارج کبد شده است. برخی علائم دیگر زردی، مانند بی اشتهایی یا حالت تهوع و ضعف و تب در این بیماران دیده می شود. در بیماری همولیز که به علت تخریب گلبولهای قرمز ایجاد میشود، معمولا بیمار درد ندارد اما در زردیهای ناشی از سنگ یا انسداد فرد درد دارد. اگر دل درد دائمی دارید، شاید به بیماریهایی مانند توموریاتنگی دچارشدهاید. تنگی صفرا ممکن است ناشی از عملهای جراحی قبلی کیسه صفرا یا بیماریهای دیگر باشد که باعث تنگی مجرای صفراشده و شما را گرفتار این درد دائمی کرده باشد.

کی راهی آزمایشگاه شویم؟
 اگر نوزاد در خانه دارید حواستان به زرد شدن رنگ او باشد، نوزادانی که زرد می شوند بررسی بیلی روبین خون شان ضروری است. در بزرگسالانی که رنگ آنان زردشده هم انجام تستهای کبدی و بررسی میزان آنزیمها ضروری است. در تشخیص بیماریهای مربوط به بیلی روبین، معاینه بالینی و شرح حال بیمار نیز اهمیت دارد. با انجام سونوگرافی می توان تشخیص داد که آیا سنگی درصفرا وجود دارد یا نه، مجرای صفراوی گشاد است یا کیسه صفرا بزرگ شدهاند یا تومورها باعث بروز بیماری شده است. انجام سونوگرافی در تشخیص دقیق ضایعات بدخیم نقش مهم و اساسی دارد و بعد از تشخیص بالا بودن بیلی روبین، انجام سونوگرافی درمرحله دوم ضرورى است.

راه درمانش چیست؟ 
درمان بیماری بسته به نوع آن متفاوت است. همان طور که برای تان توضیح دادیم، ممکن است علت بالا رفتن بیلی روبین خون شما تخریب گلبولهای قرمز باشد که در این حالت باید با درمانهای مناسب مانع این تخریب شد تا بیلی روبین دوباره دفع شود. افرادی که به بیماری های نقص آنزیم مبتلا هستند، نباید از داروهای خاصی یا باقلااستفاده کنند. مادرانی که کودک های شان مشکلات بیلی روبین داشتند، در بارداری دوم باید شرح حال شان را برای پزشک توضیح دهند و با مصرف داروهای لازم، از مشکلات احتمالی پیشگیری کنند. اگر هم به علت سنگ، بیلی روبین خون بالا رفته با دفع یا جراحی سنگ، همه چیز دوباره رو به راه می شود و بیلی روبین هم به حالت اول برمی گردد. اگر مشکل از وجود تومور ناشی شده باشد که درمان ان وابسته به خارج کردن تومور خوش خیم است. گاه متخصصان گوارش برای درمان تومورهای غیرقابل برداشت لولههای پلاستیکی یا فلزی داخلی مجرای صفرا قرار میدهند تا به فرایند دفع بیلی روبین کمک کنند و تا بیماراز درد و خارش پوست آزار نبیند که البته این کار قدم آخر در درمان بیماریهای پیشرفته است.

من هم مشکوک به بیماری هستم؟
 اگر سابقه فامیلی دارید یا در گذشته بیماری های خونی را تجربه کردهاید، بهتر است تحت نظر پزشک باشید و در صورت نیاز با انجام آزمایش خون، مقدار بیلی روبین خون خود را چک کنید. اگر دچار بیحالی و کاهش وزن محسوس شده اید یا مشکوک به بیماریهای کبدی هستید، سراغ پزشک بروید و علائم تان را به طور کامل به او شرح دهید. مصرف برخی داروها هم ممکن است به کبد شما آسیب برسانند. افرادی که داروهای کاهنده چربی خون مصرف میکنند نیز باید بانظر پزشک بیلی روبین خود را بررسی کنند. انجام آزمایش بیلی روبین دردسته آزمایشها و چکاپهای آنها قرار دارد.

نحوه آزمایش دادن

تا به حال شده جواب آزمایش خود را از آزمایشگاه دریافت کنید و با دیدن علامت «*» یا «high» جلوی بعضی از فاکتور‌های اندازه‌گیری شده به ترس و وحشت بیفتید که نکند بیماری خطرناکی دارید یا اینکه دچار دیابت، اختلالات تیروئید، چربی خون بالا و ... شده‌اید؟! شاید چند روزی تا وقت ویزیت پزشک‌تان باقی مانده باشد و در عین حال دل توی دل‌تان نباشد که بدانید هر یک از این علامت‌‌ها در برگه آزمایش خون نشان‌دهنده چیست و میزان طبیعی هرکدام باید چقدر باشد. اینجاست که می‌گویید ای‌کاش یک راهنمای کامل برای این منظور وجود داشت. اما دیگر لازم نیست نگران باشید، دکتر محسن منشدی، متخصص علوم آزمایشگاهی بالینی به 20 سوال رایج  در این زمینه پاسخ می‌دهد. 
 

1. هر چند وقت یک بار باید آزمایش خون بدهیم؟

 انجام آزمایشات دوره‌ای تقریبا هر شش ماه یک‌بار برای هر شخصی باتوجه به شرایط جسمانی و سلامتی‌اش ضروری است اما در کسانی که سابقه بیماری خاصی دارند بسته به نوع بیماری‌شان باید با نظر پزشک معالج در دوره‌‌های کوتاه‌تری آزمایشات لازم را انجام دهند.

2. چه زمانی از روز بهتر است آزمایش بدهیم؟ 

پاسخ به این سوال بستگی به نوع آزمایش درخواستی دارد، برای مثال قند خون ناشتا باید صبح و به صورت ناشتا انجام شود. بعضی از تست‌‌ها مانند کورتیزول نیز بسته به درخواست پزشک ممکن است 8 صبح یا 4 بعدازظهر انجام شود. 

3. شمارش کامل خون چیست؟ 

بررسی سلول‌‌های خونی از نظر تعداد، سایز و شکل ظاهری آنها و اندازه‌گیری مقدار هموگلوبین و هماتوکریت را شمارش کامل خون یا CBC می‌نامند.

4. چگونه می‌توان با آزمایش متوجه کم‌خونی شد؟ 

با انجام یک آزمایش ساده CBC و مطالعه پارامتر‌های آن ازجمله تعداد گلبول‌‌های قرمز و میزان هموگلوبین و هماتوکریت خون می‌توان متوجه کم‌خونی شد.    

5. چگونه می‌توان با آزمایش متوجه بالا بودن چربی خون شد؟ 

اگر میزان تری‌گلیسیرید بالای 400 میلی‌گرم در دسی‌لیتر و میزان کلسترول بالای 240 میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد، بالا بودن میزان چربی خون محرز می‌شود.  

6. هر چند وقت یک بار باید آزمایش چربی خون بدهیم؟ 

افزایش چربی‌ خون مهم‌ترین عامل برای گرفتگی رگ‌‌های قلب و سایر عروق به حساب می‌آید. همه افراد بالای 20 سال باید حداقل یک بار از لحاظ چربی‌های خون شامل کلسترول تام، کلسترول خوب، کلسترول بد و تری‌گلیسیرید‌ها بررسی شوند، سپس اگر نتایج طبیعی بود این آزمایش باید حداقل هر 5 سال یک بار تا 40 سالگی و پس از آن هر دو سال یک بار تا 50 سالگی تکرار شود. از 50 سالگی به بعد نیز سالی یک بار باید انجام شود. 

7. چگونه می‌توان با آزمایش متوجه اختلالات تیروئید شد؟ 

عمده‌ترین آزمایشی که برای غده تیروئید انجام می‌شود اندازه‌گیری T3 (میزان طبیعی در بالغین: 0.52 تا 1.85 نانوگرم در میلی لیتر)، T4 (میزان طبیعی در بالغین: 4 تا 13 میکرو گرم در دسی‌لیتر) و TSH (میزان طبیعی در بالغین: 0.32 تا 5.2 میکرویونیت در میلی‌لیتر) است. اگر تعادل این اعداد مختل شود، شخص دچار پرکاری یا کم‌کاری تیروئید خواهد شد.

8. چگونه می‌توان با آزمایش متوجه دیابت شد؟ 

قند ناشتا طبیعی بین 70 تا 99 میلی‌گرم در دسی‌لیتر است. چنانچه این مقدار از عدد 126 فراتر رود شخص دچار دیابت شده است. قند خون بین 100 تا 126 نیز نشان‌دهنده مرحله پیش‌دیابت است. آزمایش HbA1C هم میزان قند خون را در یک دوره زمانی در بدن چک می‌کند که اگر میزان آن از 9 درصد بالاتر باشد بیانگر قند خون بالا در آن دوره زمانی است. 

9. هر چند وقت یک بار آزمایش قند خون دهیم؟ 

همه افراد بالای 40 سال باید حداقل یک بار آزمایش قند خون را انجام دهند، اگر نتیجه طبیعی بود باید آن را هر دو سال یک بار تا 50 سالگی تکرار کنند. بعد از 50 سالگی نیز این آزمایش سالی یک بار باید انجام شود. البته اگر سابقه دیابت نوع دو در بستگان درجه اول وجود داشته باشد، شاخص توده بدنی (BMI) 25 یا بیشتر باشد، فرد زندگی بدون تحرک داشته باشد یا باردار باشد، فشار خون بالای 14 روی 9 داشته باشد، میزان کلسترول خوب خونش مساوی یا کمتر از 35 و تری‌گلیسیریدش مساوی یا بیشتر از 250 میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد یا سابقه کیست‌‌های متعدد تخمدان و بیماری‌‌های عروقی داشته باشد، باید حتما به طور مرتب از لحاظ قند خون بررسی شود. 

10. تست‌‌های مربوط به کبد کدامند؟ 

معمول‌ترین و ساده‌ترین آزمایشات کبدی عبارتند از SGPT (میزان طبیعی: در خانم‌‌ها کمتر از 31 واحد در لیتر و در آقایان کمتر از 41 واحد در لیتر) و SGOT (میزان طبیعی: در خانم‌ها کمتر از 31 واحد در لیتر و در آقایان کمتر از 37 واحد در لیتر). هرنوع آسیب به کبد اعم از عفونت‌‌های ویروسی مانند هپاتیت‌‌ها یا مصرف بعضی از دارو‌هایی که بر کبد اثر سوء می‌گذارند و سایر عوامل التهاب‌زای کبدی همگی می‌توانند منجر به افزایش میزان این پارامتر‌ها در خون شوند. 

11. تست‌‌های مربوط به کلیه کدامند؟ 

اوره (BUN) و کراتینین (Cr) دو آزمایش روتین اندازه‌گیری عملکرد کلیه هستند که اگر میزان هریک از آنها یا هر دوی آنها از مقدار طبیعی بالاتر رود نشانه کم‌کاری یا حتی اختلالات شدید کلیوی است. مقدار طبیعی اوره بین 7.9 تا 20 mg/dl و مقدار طبیعی کراتینین بین 0.6 تا 1.2 mg/dl در خانم‌‌ها و 0.8 تا 1.3 mg/dl در آقایان است. افرادی که بنا به دلایلی مبتلا به کم‌کاری کلیه، درد‌های کلیوی، عفونت‌‌های کلیوی و ... هستند، همچنین بیماران دیالیزی باید از لحاظ این پارامتر‌ها بررسی شوند. 

12. اسید اوریک چیست و چه کسانی باید از این لحاظ بررسی شوند؟ 

وقتی پزشک به وجود سنگ کلیه شک داشته باشد یا فردی علائم بیماری نقرس را از خود بروز دهد این آزمایش درخواست می‌شود. به هر حال این آزمایش بخشی از برنامه چکاپ سلامت است. مقدار طبیعی آن در آقایان 3.6 تا 8.2 میلی‌گرم در دسی‌لیتر و در خانم ‌ها 2.6 تا 6.1 میلی‌گرم در دسی‌لیتر است.

13. اندازه گیری ویتامین‌‌ها برای چه کسانی لازم است؟ 

عمده‌ترین ویتامین‌هایی که به‌طور روتین اندازه‌گیری می‌شوند عبارتند از ویتامین D و B12. ویتامین D برای بررسی جذب کلسیم، پوکی استخوان بخصوص در بانوان، بررسی اختلالات سوء‌جذب، مطالعات و بررسی سرطان‌‌ها ازجمله سرطان پستان، سرطان پانکراس، سرطان کولون و.... مورد آزمایش قرار می‌گیرد. بررسی ویتامین B12 نیز برای نوعی کم‌خونی و بعضی اختلالات سیستم گوارشی انجام می‌شود. میزان طبیعی ویتامین D بین 25 تا 80 ng/ml و میزان طبیعی ویتامین B12 بین 160 تا 950  pg/ml است.

14. اندازه‌گیری هورمون‌‌ها برای چه کسانی لازم است؟ 

هورمون‌‌ها طیف وسیعی دارند، بنابراین بسته به نوع تشخیص، هورمون‌‌های مختلفی برای اندازه‌گیری انتخاب می‌شوند. رایج‌ترین آنها عبارتند از هورمون بارداری (BHCG)، هورمون‌های تیروئیدی و هورمون‌‌های جنسی که بسته به نوع اختلال و جنس فرد در خواست می‌شوند. رایج‌ترین هورمون‌‌های جنسی در مردان PSA (برای بررسی عملکرد پروستات) و در خانم ‌ها LH  و FSH هستند.

15. آزمایش‌‌های مواد معدنی (کلسیم، فسفر، سدیم، پتاسیم و ...) برای چه کسانی لازم است؟ 

این آزمایشات در کسانی که دچار اختلالات متابولیکی هستند مانند کودکان، افراد سالخورده و بانوان در سنین و شرایط خاص مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. 

16. آیا می‌توان سرطان را هم از روی آزمایش خون تشخیص داد؟ 

امروزه با پیشرفت علوم آزمایشگاهی امکان بررسی و پیش‌بینی بسیاری از سرطان‌‌ها فراهم شده است. خوشبختانه در بعضی از موارد با انجام تست‌های ساده خاص، هم می‌توان از بروز سرطان‌ها آگاهی پیدا کرد و هم به‌موقع جلوی پیشرفت آنها را گرفت. البته این موضوع مشروط به انجام به‌موقع آزمایش و درمان سریع بیماری است.

17. چرا گاهی بعد از نمونه‌گیری خون، جای آن روی دست کبود می‌شود و گاهی این اتفاق نمی‌افتد؟ 

این موضوع بستگی به حساس بودن پوست بیمار، مدت زمان اعمال فشار روی محل نمونه‌گیری و انجام صحیح رگ‌گیری توسط نمونه‌گیر دارد.

18. چه عواملی می‌توانند در نتیجه آزمایش تداخل ایجاد کنند؟ 

عوامل بی‌شماری می‌توانند باعث تداخل و ایجاد نتیجه کاذب شوند از جمله مصرف دارو‌ها، ورزش کردن، زمان خون‌گیری (صبح یا عصر)، حاملگی، اضطراب، افسردگی، ناشتا نبودن، تروما (ضربه) و ... بنابراین همیشه باید مسئول پذیرش آزمایشگاه را از این موارد آگاه کرده و توصیه به ناشتا بودن را رعایت کنید.  

19. آیا دریافت نتیجه خارج از محدوده طبیعی نشانه بیماری است؟ 

وجود یک نتیجه خارج از محدوده طبیعی به تنهایی نمی‌تواند دلیل بر وجود بیماری باشد. در پنج درصد از افراد سالم هم ممکن است نتیجه یک آزمایش خارج از حدود طبیعی باشد.

20. احتمال خطا در آزمایشات چقدر است؟ 

باتوجه به اینکه امروزه آزمایشات به صورت اتوماسیون دستگاهی انجام می‌شوند، میزان خطا به حداقل ممکن خود رسیده است. علاوه براین، آزمایشگاه‌‌ها با انجام کنترل کیفی و کالیبراسیون دستگاه‌‌ها سعی بر به حداقل رساندن میزان خطای کاری خود دارند.

نکاتی که باید قبل از انجام آزمایش بدانید!

هر آزمایشی اصول خاص خود را دارد. رعایت بعضی نکات باعث می‌شود جواب دقیق‌تری از آزمایش بگیرید. در مقابل بعضی فعالیت‌ها و بی‌دقتی‌ها باعث می‌شوند جواب آزمایش به صورت کاذب منفی یا مثبت شود یا اینکه مقادیر پارامترهای آن تغییر یابد. بنابراین اگر می‌خواهید آزمایش خون یا ادرارتان به بهترین نحو انجام شود، توصیه‌های دکتر محسن منشدی را فراموش نکنید.

چرا باید ناشتا باشیم؟

رعایت ناشتا بودن طی یک زمان مشخص برای انجام بعضی آزمایش‌ها مانند آزمایش قند خون ناشتا،‌تری گلیسیرید، کلسترول و... الزامی است زیرا خوردن غذا می‌تواند باعث تغییر در نتیجه آزمایش شود. درمورد آزمایش‌های ناشتا به این نکات توجه کنید: 

-  شب قبل از آزمایش شام سبک میل کنید. 

-  10 تا 12 ساعت قبل از مراجعه به آزمایشگاه هیچ گونه خوراکی یا آشامیدنی جز آب میل نکنید. البته اگر محدودیت در مصرف آب توسط پزشک یا مسئولان آزمایشگاه تذکر داده شده باشد، مجاز به نوشیدن آب هم نخواهید بود. 

-  مسواک زدن طی زمان ناشتایی مجاز است. 

-  طی مدت ناشتایی از استعمال دخانیات، جویدن آدامس، مصرف قرص‌های نرم‌کننده گلو، شربت‌های سینه، انجام تمرین‌های بدنی و ورزش پرهیز کنید. 

-  در آزمایش‌های مربوط به چربی خون مثل‌تری گلیسیرید و کلسترول مدت زمان ناشتایی لازم حداقل 12 ساعت است. 

-  برای اندازه‌گیری نیتروژن اوره خون (BUN) هشت ساعت ناشتایی کافی است. آزمایش اسید اوریک خون نیز نیاز به حداقل هشت ساعت ناشتایی دارد. برای انجام آزمایش آهن هم 10 تا 12 ساعت ناشتایی لازم است. 

-  برای انجام تست‌های کبدی نیازی به ناشتا بودن نیست اما برای گرفتن نتیجه دقیق‌تر بهتر است حداقل چند ساعت ناشتا باشید. علاوه براین، حداقل از سه روز قبل از انجام این آزمایشات نباید هیچ گونه تزریق عضلانی انجام دهید. 

-  آزمایش هورمون‌های تیروئیدی نیازی به ناشتا بودن ندارد اما به دلیل تاثیر کدورت ناشی از خوردن چربی بر نتایج آزمایش، لازم است حداقل از سه ساعت قبل مواد غذایی مصرف نکنید. 

-  برای پیشگیری ازتاثیر گرسنگی زیاد نباید بیش از 16 ساعت در حالت ناشتا باشید. 

-  در بعضی موارد لازم است قرص‌های مصرفی‌تان را قطع کنید و بعد آزمایش بدهید. پس حتما در این مورد از پزشک خود یا مسئولان آزمایشگاه سوال کنید. 

قبل از آزمایش قند خون بدانید. . . 

یکی از آزمایشات لازم برای تشخیص بیماری دیابت، آزمایش قند خون دو ساعته است. در واقع ابتدا آزمایش قند خون ناشتا (FBS) پس از 10 تا 12 ساعت ناشتایی انجام می‌شود و بعد برحسب درخواست پزشک معالج در آزمایشگاه به شما شربت قند می‌دهند یا از شما درخواست می‌شود تا صبحانه معمول خود را میل کنید و بعد از دو ساعت دوباره آزمایش دهید. در این آزمایش باید به نکات زیر توجه کنید: 

-  اگر دیابتی هستید صبحانه‌ای را بخورید که هر روز به‌طور معمول می‌خورید. 

-  اگر دیابتی نیستید صبحانه‌ای شیرین حاوی 40 تا 75 گرم کربوهیدرات مناسب بخورید. 

-  با خوردن آخرین لقمه صبحانه زمان را یادداشت کرده و دقیقا دو ساعت بعد، برای خون‌گیری به آزمایشگاه مراجعه کنید. 

-  پس از صرف صبحانه و طی این دو ساعت از مصرف هرگونه خوراکی یا نوشیدنی یا کشیدن سیگار خودداری کنید. فقط نوشیدن آب در حد متعارف مجاز است. 

-  در فاصله خون‌گیری اول و دوم نباید هیچ‌گونه تحرک غیرمتعارف مانند ورزش و پیاده روی داشته باشید. 

-  آزمایش قند ناشتا و دو ساعته را در یک روز انجام دهید. 

-  آزمایش را حتما قبل از ساعت 10 صبح شروع کنید طوری که حداکثر تا ساعت 12 آزمایش قند دو ساعته به اتمام برسد. 

چهار نکته مهم در مورد رژیم غذایی!

1. برای اندازه‌گیری کلسترول خون می‌توانید یک هفته پیش از انجام آزمایش با مشورت پزشک، رژیم غذایی معمولی داشته باشید و منع مصرف چربی نداشته باشید. 

2. برای اندازه‌گیری نیتروژن اوره خون (BUN) باید حداقل دو تا سه روز پیش از انجام آزمایش از مصرف گوشت زیاد خودداری کنید. 

3. مصرف الکل به کبد آسیب می‌زند، در نتیجه باعث می‌شود بسیاری از آنزیم‌های کبدی از جمله آلکالین فسفاتاز، SGOT، SGPT و. . . افزایش یابند. 

4. برای تست آهن شب قبل از آزمایش نباید غذای غنی از آهن مثل گوشت قرمز مصرف کنید. 

قبل از آزمایش پروستات بدانید. . . 

آزمایش PSA برای تشخیص زودرس بزرگی و سرطان پروستات انجام می‌شود. این آزمایش از اواسط دهه چهارم زندگی به‌طور منظم و حداقل سالی یک بار برای مردان توصیه می‌شود. قبل از انجام این آزمایش نکات زیر را به خاطر بسپارید: 

-  یک هفته قبل از انجام آزمایش نباید معاینه پروستات، نمونه‌برداری از آن یا معاینه مقعد انجام شود. 

-  48 ساعت قبل از انجام آزمایش نباید انزال یا مقاربت جنسی داشته باشید. همچنین نباید در این فاصله دوچرخه سواری کنید. 

-  در صورتی که اخیرا از پروستات‌تان سونوگرافی شده است آن را به مسئول آزمایشگاه ارائه دهید. 

- رادیوتراپی و داروهایی مثل تستوسترون می‌توانند باعث افزایش نتایج این آزمایش شوند. در این موارد آزمایشگاه یا پزشک معالج خود را مطلع کنید. 

-  نمونه‌گیری تستوسترون بهتر است صبح انجام شود زیرا سطح این هورمون صبح‌ها بالاتر است. 

قبل از آزمایش ادرار بدانید 

آزمایش کامل ادرار برای تشخیص و اثبات وجود بعضی از مواد و سلول‌ها از جمله قند، پروتئین، خون، گلبول‌های سفید و گلبول‌های قرمز انجام می‌شود. در صورت وجود عفونت در ادرار نیز با انجام کشت ادرار می‌توان به آن پی‌برد. در این صورت با رشد باکتری‌های مسبب عفونت، نوع آنها و نحوه درمان مشخص خواهد شد. اگر نمونه ادرار در زمان جمع‌آوری آلوده شود نتایج آزمایش ادرار و کشت آن به خصوص از نظر تشخیص عفونت‌ها دچار اشکال خواهد شد. بنابراین حتما به نکات زیر توجه کنید.

-  بهترین نمونه جهت تشخیص عفونت‌های ادراری، نخستین ادرار صبحگاهی است. 

-  برای تجزیه کامل ادرار بهتر است شب قبل، از مواد آبکی کمتری استفاده کنید. پیش از انجام آزمایش نیز از نوشیدن مقادیر زیاد آب و مایعات خودداری کنید. 

-  در صورت امکان شب قبل از نمونه‌برداری حمام کنید. 

-  بهتر است قبل از نمونه‌گیری، محل خروج ادرار را با آب و صابون شست‌وشو داده و بعد با دستمال یک بار مصرف خشک کنید. 

-  از تماس پوست با دهانه یا قسمت داخلی درب یا داخل ظرف نمونه‌گیری اجتناب کنید. 

-  چند قطره اول ادرار را در توالت تخلیه کنید. سپس ظرف نمونه را تا نصفه پر کنید. 

- آزمایش کشت ادرار باید قبل از شروع مصرف آنتی بیوتیک انجام شود. اگر در یک هفته گذشته آنتی بیوتیک مصرف کرده‌اید به اطلاع پزشک و آزمایشگاه برسانید. اگر هم در حال مصرف آنتی بیوتیک هستید بهتر است با نظر پزشک معالج یک هفته پس از اتمام دارو آزمایش بدهید. 

نکته: در حالت طبیعی نباید در ادرار پروتئین وجود داشته باشد. پروتئین در ادرار ممکن است نشانه صدمات کلیوی، دیابت یا فشار خون بالا باشد. 

بعد از جراحی آزمایش تیروئید ندهید!

پس از انجام جراحی به دلیل استرس‌های شدیدی که به فرد وارد می‌شود، در بیشتر موارد میزان هورمون‌های تیروئیدی کاهش پیدا می‌کند. بنابراین تا دو هفته بعد جراحی از انجام این آزمایش خودداری کنید. از طرف دیگر، قرص‌های ضد بارداری و آمیودارون (داروی قلبی) باعث افزایش این هورمون‌ها می‌شوند. جالب است بدانید که غلظت هورمون‌های تیروئیدی در تابستان 20 درصد کمتر از زمستان است. 

آزمایش ادرار 24 ساعته برای چه کسانی لازم است؟

در آزمایش ادرار 24 ساعته به دنبال مقادیر فاکتورهایی می‌گردیم که از نظر کمی برای تشخیص بیماری به خصوص بیماری‌های کلیوی به آنها نیاز داریم. اما آزمایش معمولی ادرار به بررسی کیفی و سریع بیماری‌هایی می‌پردازد که وجودشان از طریق ادرار مشخص می‌شود. در آزمایش ادرار 24 ساعته به این نکات توجه کنید: 

1. این نمونه باید دقیقا طی 24 ساعت جمع‌آوری شود. به همین دلیل گالنی از طرف آزمایشگاه به شما داده می‌شود که ممکن است حاوی مواد نگهدارنده مایع یا جامد باشد. شما نباید تحت هیچ شرایطی این مواد را خالی یا آنها را بو کنید. 

2. مصرف مایعات را در زمان آزمایش طبق معمول انجام دهید. 

3. در ابتدای جمع‌آوری نمونه، اولین دفع ادرار را انجام دهید و آن را دور بریزید. سپس زمان دقیق را یادداشت کنید، برای مثال ساعت هفت صبح. بعد از آن به مدت 24 ساعت یعنی تا هفت صبح فردا تمامی نوبت‌های دفع ادرار را در ظرف مخصوص جمع‌آوری کنید. آخرین نوبت دفع نیز باید سر ساعت هفت انجام شود. 

روزمرگی چیست و راه‌های مقابله با آن کدامند؟

روزمرگی چیزی نیست جر تکرار روزها بدون هیچ امید و اشتیاقی که باعث می شود انرژی و شادمانی خود را در دراز مدت از دست بدهیم و دیگر میلی به زندگی کردن نداشته باشیم. از این رو روزمرگی نوعی بیماری شناخته می شود که به مرگ احساسات معروف است.

روز ها را پشت سر هم و بی میل سپری کردن باعث می‌شود که اشتیاق و انرژیتان در دراز مدت از بین برود و پس از مدتی دیگر اتفاقات کوچک خوشحال کننده هم برایتان بی معنی می‌شود. اگر از آن دسته از افرادی هستید که از زندگی کردن روی یک خط صاف و بدون هیچ تغییری خسته شده اید این مطلب می تواند قدم بزرگی برایتان باشد؛ به شرطی که به آن به خوبی عمل کنید.

محققان پس از تحقیق روی افراد مختلف با زندگی‌های گوناگون در شرایط مختلف به این نتیجه رسیده‌اند که یکی از عوامل بسیار موثر در روزمرگی "سرخوردگی" است.

سرخوردگی در نتیجه افکار پوچ و بیهوده‌ای است که پس از دیدن نتیجه نامطلوب تلاشمان به دست می آید و غالبا بصورت افکار منفی است که دیگر میلی برای ایجاد تصمیمات و آرزوهای جدید نداریم. این افکار منفی رفته رفته باعث گوشه گیری از اجتماع و دوستان و خانواده می شود و کاملا بی میلی به زندگی را آشکار می سازد.

اگر اقدام به جلوگبری از این روند نکنیم به تدریج شخصیتی از هر فرد می سازد که باعث سکوت، بی میل بودن به فعالیت، گوشه نشینی، ترک عادت های خوب، شوق و اشتیاق نداشتن و... می شود که بیشترین حالتی که در افراد رخ می‌دهد بی تفاوتی نسبت به اتفاقات زندگیشان است.

ما نمی خواهیم روندی را شروع کنیم که تظاهر به خوب بودن همه چیز کند و اینکه اتفاقات یا تجربه‌های نا‌خوشایند گذشته را فراموش کنیم. همیشه موضوع، ترمیم چیزی که شکسته است نیست. بعضی روابط و موقعیت‌ها قابل ترمیم نیستند. اگر بخواهید به زور آنها را به هم بچسبانید، همه چیز فقط بدتر خواهد شد. گاهی‌ اوقات باید از نو شروع کنید و چیزی بهتر بسازید. قدرت نه فقط در توانایی ادامه دادن بلکه در توانایی شروع دوباره با لبخندی روی لب‌ و عشقی در دل پدیدار می‌شود.

واقعا خواهان تغییر دادن به خودتان و زندگیتان باشید

سعی کنید عادات بد خود را ترک کنید. به سمت روزهای نو و با تغییرات مثبت نو بروید. گذشته را رها کنید و روزهای جدیدی را بسازید. سخت‌ترین قسمت رشد کردن این است که چیزهایی که به آن عادت کرده‌اید را کنار بگذارید و با چیزهایی جلو روید که برایتان جدید است. بعضی‌ وقت‌ها باید دست از نگران بودن، تعجب کردن و شک کردن بردارید و ایمان داشته باشید که همه چیز خوب پیش خواهد رفت. به این باور برسید که در زندگی راهی جدیدی را شروع خواهید کرد که خوشبخت می‌شوید. به سردرگمی‌هایتان بخندید، هوشیارانه در زمان حال زندگی کنید و از هر چه که زندگی برایتان پیش می‌آورد لذت ببرید. شاید آخر کار به آنجایی نرسید که ابتدا قصد داشتید، اما به همان جایی خواهید رسید که باید می رسید.

به اطراف بیشتر توجه کنیم

بیشتر به اطرافتان دقت کیند. قطعا همه ما خانواده و دوستانی داریم که می توانیم با سپری کردن اوقاتمان در کنارشان انرژی دریافت کنیم. گاهی اوقات کارهایی که دیگران برایمان می‌کنند را نمی‌بینیم تا وقتی که دیگر آن کارها را برایمان انجام نمی‌دهند. نباید اینطور باشید. برای چیزهایی که دارید، کسانی که دوستتان دارند و مراقبتان هستند، قدرشناس باشید. تا زمانی که روزی برسد که دیگر پیشتان نباشند، نمی‌فهمید که چه ارزشی برایتان دارند. از اطرافیانتان قدردانی کنید و خیلی زود خواهید دید که افراد بیشتری دورتان را می‌گیرند. قدردان زندگی باشید؛ خیلی زود متوجه می‌شوید که چیزهای بیشتری برای زندگی کردن در اختیار دارید.

بیشتر برای اوقات فراغت خود وقت بگذارید

گاهی اوقات لازم است که چند قدم عقب بروید تا به همه چیز خوب نگاه کنید. هیچوقت نگذارید زندگیتان آنقدر با کار مشغول شود، ذهنتان آنقدر درگیر نگرانی شود، قلبتان آنقدر انباشته از ناراحتی‌ها و کینه‌های قدیمی شود که هیچ جایی برای تفریح کردن و لذت بردن نداشته باشید.

از حرف های منفی دیگران بگذرید

واقعا باور افکار منفی چه سودی برایتان دارد؟ به جز ناراحتی و دل سرد شدن نسبت به آینده نتیجه دیگری ندارند. اگر به دیگران اجازه دهید بیشتر از اینکه بازده‌ای به زندگیتان بدهند، از آن کسر کنند، تعادل زندگیتان بر هم خورده و بدون اینکه بفهمید اسیر منفی‌ بافی خواهید شد. نظرات بی‌فایده و آزاردهنده دیگران را نادیده بگیرید. هیچکس حق قضاوت کردن در مورد شما را ندارد. ممکن است داستان زندگیتان را شنیده باشند اما مطمئناً نمی‌توانند حس و حالتان را درک کنند. شما هیچ کنترلی روی حرف‌های دیگران ندارید؛ اما کنترل اینکه به آنها اجازه بدهید این حرف‌ها را به شما بزنند یا نه دست خودتان است. شما می‌توانید حرف‌های مسموم آنها را رد کنید تا به قلب و فکرتان آسیب نرسانند.

گذشته، در گذشته

گذشته را فراموش کنید. از تجریبات خود درس بگیرید ولی نگذارید باعث شود شما قدم به جلو نگذارید. اجازه ندهید گذشته حال و آینده شما را بدزدد. شاید به کارهایی که در گذشته کردید مفتخر نباشید اما اشکالی ندارد. گذشته گذشته است و قابل تغییر، قابل فراموشی یا پاک کردن از زندگیتان نیست. فقط باید آن را قبول کرد. همه ما دچار اشتباه می‌شویم. همه ما دچار مشکل می‌شویم و گاهی افسوس اتفاقات مختلف در گذشته‌مان را می‌خوریم. اما شما اشتباهاتتان نیستید، مشکلاتتان هم نیستید، و الان با قدرت شکل دادن به زمان حال و آینده قدم برای تغییری بزرگ بردارید.

بگذارید زمان بگذرد

سعی کنید هرروز قدم های کوچک ولی محکم بردارید. قدم به قدم خواهان تغییر باشید. اینطور فکر نکنید که شب می‌خوابید و صبح که بیدار می شوید زندگیتان کامل عوض می شود. این را همیشه بدانید که هر چه بیشتر سعی کنید بیشتر زندگیتان را متحول می کنید. ولی برای هرقدم از خداوند متعالی کمک بگیرید و با برنامه ریزی زندگیتان را پیش برید. همیشه تغییرات بزرگ نیاز به زمان دارند پس دست از تلاش برندارید و خسته نشوید زیرا در آینده‌ای نه چندان دور به آن چیزایی که دوست دارید دست میابید. زندگی زیباست. جور دیگر باید دید.